Oostervoortsche Diep: Slimmer omgaan met water in een natuurlijker beekdal


Grote delen van de beekdalen van het Peizerdiepsysteem rond Norg zijn in de afgelopen 10 jaar al opnieuw ingericht. Hier zijn maatregelen uitgevoerd op het gebied van water, landbouw en natuur. Met de herinrichting van (een deel van) het Oostervoortsche Diep ten zuiden van Lieveren krijgt ook dit laatste deel een meer natuurlijke en klimaatbestendige inrichting. Dit is noodzakelijk omdat het water in het gebied te snel weg loopt; onwenselijk zowel in tijden van veel regen als droogte.

Water loopt te snel weg

Voor een krachtige, vitale natuur én landbouw is water en (vooral het waterpeil) essentieel. De beken, slootjes en het grondwater zijn op te veel cruciale punten in het gebied van elkaar gescheiden. Het huidige watersysteem is vooral gericht op landbouwkundig gebruik en heeft maar één doel; het water zo snel mogelijk afvoeren. Het grondwater wordt kunstmatig laag gehouden met sloten, greppels en drainage. Een klein deel van het projectgebied, het Broekland, is een natuurgebied met hoge natuurwaarden (zogenaamde kwelafhankelijke natuur). Dit natuurgebied verdroogt langzaam. De huidige inrichting van de beek veroorzaakt problemen in zowel natte- als droge perioden. In natte perioden blijven landbouwgronden te nat wat zorgt voor schade aan gewassen. En in droge perioden loopt de beek nagenoeg leeg wat leidt tot vissterfte en verdroging van het beekdal en de gras- en maislanden.

Het project herinrichting Oostervoortsche Diep heeft als belangrijkste doel de aanleg van een natuurlijker en robuuster watersysteem met mogelijkheden voor waterberging. De volgende speerpunten zijn daarbij belangrijk:

  • Een goede kwaliteit van het oppervlaktewater, gebaseerd op de normen van de zogenaamde Kaderrichtlijn Water (KRW); een Europese richtlijn die voorschrijft dat de waterkwaliteit van de Europese wateren vanaf 2015 aan bepaalde eisen moet voldoen;
  • Een zo groot mogelijke voorraad zoet grondwater van goede kwaliteit, beschikbaar voor mens en natuur;
  • Vermindering van schade door vochttekort voor landbouw en natuur;
  • Innovatieve en effectieve oplossingen voor zowel landbouw als natuur zoals het gebruik van beekdalgronden voor de berging van water bij hoge wateraanvoeren. Dit beperkt de wateroverlast voor de landbouw en heeft een positieve invloed op de ontwikkeling van beekdalgraslanden;
  • Slimmer omgaan met (het onderhoud van) kades en duikers om het water vast te houden.

Natuurlijker beekdal met meanders

Het doel is een natuurlijker beekdal met een meanderende beek die beter in staat is om pieken in wateraanvoer te kunnen verwerken. Door het weghalen van kades krijgt het water weer de ruimte als dat nodig is. Een andere maatregel is het plaggen van percelen wat goed is voor de (natte) natuur. Voor het omliggende landbouwgebied wordt een gemaal gebouwd en een waterwindmolen geplaatst. Ook leggen we nieuwe kades en afwateringssloten aan. Een speciale stuw (knijpstuw) zorgt ervoor dat water tijdelijk in het gebied kan worden vastgehouden. Door het gemaal en de waterwindmolen heeft de landbouw geen overlast van teveel of te weinig water zonder dat de natuur verdroogt. In 2016 is gestart met de voorbereidingen. De uitvoering van het project begon in 2017. Medio 2018 zijn de werkzaamheden klaar.

Opdrachtgever en samenwerkingspartners

In opdracht van de provincie Drenthe geeft Prolander hier invulling aan de realisatie van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), de Kaderrichtlijn Water (KRW) en de uitvoering van het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW). Prolander werkt in dit project nauw samen met Waterschap Noorderzijlvest, Staatsbosbeheer en de gemeente Noordenveld.

Rol van Prolander

Prolander is verantwoordelijk voor het project- en procesmanagement van de voorbereiding en uitvoering van het bestek. Daarnaast levert Prolander specialistische inbreng op het gebied van onder andere ecologie, hydrologie en grondverwerving.

Meer informatie

pasfoto-Hans-VerhoogtVoor meer informatie kunt u contact opnemen met projectleider Hans Verhoogt, telefoonnummer 06 52475087 of via h.verhoogt@prolander.nl.