Vissen voor Verbinding
Een betere verbinding waardoor trekvissen kunnen migreren tussen de Waddenzee, het Lauwersmeer en de achterliggende wateren. Dat is het doel van het project Vissen voor Verbinding. Het samenwerkingsproject Vissen voor Verbinding is in 2019 gestart. Verschillende organisaties werken daarin samen aan het herstel van trekvissen in Noord-Nederland. Naast fysieke maatregelen, zoals aanpassingen aan waterlopen en aanpassingen aan sluizen gaat het o.a. om het uitzetten van vis, training van beheermedewerkers, lessen op scholen en promotiemateriaal voor vissers.
Groningen is één van de weinige provincies waar de beken in zee uitkomen. In dit geval de Lauwers en het Reitdiep met hun bovenlopen (Drentsche Aa, Peizerdiep, Eelderdiep, Dwarsdiep). Deze beken zijn bijzonder in Nederland en van groot belang voor het voortbestaan van diadrome vis, dat zijn vissen die een deel van hun leven in zoet water en een deel in zout water doorbrengen.
In opdracht van de provincie Groningen heeft Prolander de taak gekregen om het projectmanagement op zich te nemen, zodat er samenhang ontstaat tussen de betrokken partijen. Op dit moment zijn er twee grote projecten in uitvoering.
Visvriendelijke sluizen
Veel vissen hebben een vrije route nodig om zich voort te planten. Soorten als de zeeforel, driedoornige stekelbaars en rivierprik zwemmen vanuit de zoute Waddenzee via het Lauwersmeer naar zoete beken in het binnenland om daar eitjes af te zetten. De jonge vissen trekken (smolt) later terug naar zee, waar ze opgroeien. Werkt deze trekroute niet goed, dan heeft dat gevolgen voor de visstand.
Eén van de projecten van Vissen voor Verbinding is het uitvoeren van visvriendelijke aanpassingen aan de Cleveringsluizen in Lauwersoog. Van mei tot en met juni 2026 is een spuikoker aan de Friese kant van de sluis aangepast. Er is een lokstroompomp geplaatst. Ook is een nieuwe besturingskast opgeleverd en is de bediening van de sluisdeuren vernieuwd. De sluisdeuren van de aangepaste spuikoker kunnen binnenkort automatisch en op afstand worden bediend. Hierdoor kunnen de deuren vaker en verder open, waardoor vissen makkelijker door de sluis trekken. De lokstroompomp zorgt voor een stroom zoet water. Vissen herkennen deze stroom en zwemmen ernaartoe. Zo vinden zij de doorgang beter.
De komende twee jaar onderzoeken studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein de effecten van deze aanpassingen. Ze volgen hoe zeeforel, rivierprik en harders trekken en onderzoeken de aanwezigheid van trekvis tijdens de getijdecyclus. Met een volgsysteem op basis van geluidsgolven brengen ze de vissen in beeld.
Bron: Cleveringsluizen bij Lauwersoog verder open voor vistrek - Provincie Groningen
Gezonder watersysteem
Nog een project dat uitgevoerd wordt bevindt zich in de Kop van Drenthe. Hier werkt waterschap Noorderzijlvest aan de Runsloot en Stroetenloop, onderdeel van de bovenlopen van het Reitdiep. Wateren als het Reitdiep met al haar bovenlopen zijn cruciaal voor trekvissen die vanuit deze wateren naar de Waddenzee trekken. Het waterschap werkt aan het herstel en verbeteringen van het watersysteem waar deze sloten onderdeel van zijn. Het gebied wordt natuurlijker ingericht, zo wordt het watersysteem sterker, gezonder en beter bestand tegen extreem weer.

Lees meer over de plannen op de website van het waterschap: Herstel beeksysteem | Waterschap Noorderzijlvest
Samenwerkingsproject
Vissen voor Verbinding is een samenwerkingsproject van onder andere de Waddenvereniging, Sportvisserij Nederland, Sportvisunie, Staatsbosbeheer, Sportvisserij Fryslân, Hogeschool Van Hall-Larenstein, Waterschap Noorderzijlvest en de provincie Groningen. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het Waddenfonds.
Bekijk ook
Lees meer over Vissen voor Verbinding